Soğuk Oda Kapasite Hesabı Nasıl Yapılır?

Soğuk oda projelerinde en sık yapılan hata, kapasiteyi oda hacmine bakıp "metreküp başına şu kadar" diye tahmin etmektir. Bu yaklaşım iki yönde de zarar verir: eksik kapasite ürünü istenen sıcaklığa indiremez, fazla kapasite ise kompresörün sürekli durup kalkmasına ve boşa enerji tüketimine yol açar.

Isı yükünü oluşturan altı kalem

Doğru hesap, odaya giren toplam ısının 24 saatlik toplamı üzerinden yapılır. Altı kalem hesaba girer:

• Transmisyon yükü: Duvar, tavan ve tabandan geçen ısı. Panel kalınlığı ve dış ortam sıcaklığına bağlıdır.
• Ürün yükü: Günlük giren ürünün miktarı, giriş sıcaklığı ve özgül ısısı. Dondurulacak üründe donma gizli ısısı da eklenir.
• Hava değişim yükü: Kapı her açıldığında içeri giren sıcak ve nemli hava. Kapı açılma sıklığı burada belirleyicidir.
• Aydınlatma ve fan yükü: Oda içindeki armatürler ve evaporatör fanlarının ısısı.
• Personel yükü: Odada çalışan kişi sayısı ve kalma süresi.
• Özel yükler: Palet asansörü, nem alma, raf motoru gibi ek ekipmanlar.

Giriş sıcaklığı neden bu kadar önemli?

Aynı hacimdeki iki oda, aynı hedef sıcaklıkta çalışsa bile ürün giriş sıcaklığı farklıysa bambaşka kapasite ister. 25 °C’de gelen taze ürünü 0 °C’ye indirmek, 4 °C’de gelen ürünü aynı sıcaklıkta tutmaktan kat kat fazla enerji gerektirir. Hesap yapılırken "günde kaç ton, kaç derecede giriyor" sorusunun yanıtı olmadan ilerlemek mümkün değildir.

Panel kalınlığı seçimi

Yalıtım kalınlığı ilk yatırımda maliyet gibi görünür, işletmede tasarruf olarak geri döner. Pratikte: 0 °C üstü uygulamalarda 60–80 mm, donmuş muhafazada 100–120 mm, şok dondurmada 150 mm ve üzeri panel tercih edilir. Taban yalıtımı özellikle donmuş depolarda ihmal edilmemelidir; aksi hâlde zemin kabarması ve nem sorunu kaçınılmazdır.

Hesabın çıktısı ne olmalı?

Doğru bir kapasite çalışması size tek bir sayı değil, bir ekipman seti verir: kompresör gücü, evaporatör yüzeyi ve hava debisi, kondenser kapasitesi, soğutucu akışkan tipi ve devre boru çapları. Bu kalemlerin tamamı yazılı teklifte yer almalıdır. Yalnızca "x HP grup" yazan bir teklif, hesap yapılmadığının göstergesidir.